Antyczna moneta z Łysej Góry. Wyjątkowe odkrycie archeologów pod Chorzelami

Łysa Góra po raz kolejny pokazuje, że wciąż skrywa przed nami wiele tajemnic. Podczas tegorocznych badań archeologicznych dokonano wyjątkowego odkrycia – znaleziono antyczną monetę z II połowy IV wieku p.n.e., wybitą za panowania Seutesa III w Seuthopolis, na terenie dzisiejszej Bułgarii.

To pierwsza oficjalnie potwierdzona i dobrze udokumentowana antyczna moneta odkryta na stanowisku Łysa Góra. Jej obecność jest tym bardziej niezwykła, że dzieli ją od miejsca wybicia blisko 1500 kilometrów w linii prostej.

Moneta z odległej Tracji
Odkryta moneta jest wykonana z brązu i została wybita w latach 323–316 p.n.e., za panowania Seutesa III, trackiego władcy Odrysów. Pochodzi z Seuthopolis – miasta założonego przez tego władcę, będącego wówczas ważnym ośrodkiem jego państwa. Dziś pozostałości Seuthopolis znajdują się w pobliżu Kazanłyku w Bułgarii.

Na awersie monety przedstawiono jeźdźca ze znakiem menniczym oraz napisem ΣΕΥΘΟΥ, natomiast na rewersie znajduje się Zeus w wieńcu laurowym.

Szczególnie interesujący jest jednak ślad widoczny na samym zabytku. Moneta posiada wtórnie wykonany otwór, na którym zachowały się ślady wytarcia od sznurka lub rzemyka. Wszystko wskazuje więc na to, że w pewnym momencie swojego „życia” przestała być wyłącznie środkiem płatniczym i zaczęła pełnić funkcję zawieszki, noszonej najprawdopodobniej na szyi.

Jak trafiła aż pod Chorzele?
Tego zapewne nigdy nie uda się ustalić z całą pewnością. Archeolodzy wskazują jednak na bardzo interesującą możliwość. Moneta mogła trafić na Łysą Górę za pośrednictwem Celtów – być może tej samej grupy, która brała udział w łupieżczym najeździe na Seuthopolis w pierwszej połowie III wieku p.n.e. Niewykluczone, że była pamiątką po tym wydarzeniu i została przywieziona na tereny dzisiejszej północnej Polski przez jednego z uczestników tych wydarzeń. Jeśli taka hipoteza jest trafna, niewielki brązowy przedmiot staje się niezwykłym świadectwem dalekosiężnych kontaktów mieszkańców Łysej Góry z południowo-wschodnią częścią Europy.

Odkrycie podczas tegorocznych badań
Monetę odnaleziono podczas rutynowych prac wykopaliskowych, w trakcie otwierania kolejnego wykopu. Jak podkreślają archeolodzy, jest to pierwsza oficjalnie poświadczona antyczna moneta na tym stanowisku.

Co ciekawe, odkrycie wiąże się również z dawnymi opowieściami dotyczącymi Łysej Góry. Według wcześniejszych przekazów na początku XXI wieku miały zostać znalezione tutaj dwie monety o nieznanym nominale i chronologii. Tegoroczne znalezisko jest jednak pierwszym, które zostało jednoznacznie rozpoznane, udokumentowane i potwierdzone jako antyczna moneta.

Odkryta moneta pokazuje, że każde kolejne odsłonięcie fragmentu stanowiska może przynieść informacje pozwalające spojrzeć na jego historię z zupełnie nowej perspektywy.

Fot. PMA